Brojevi na dnu plastične ambalaže otkrivaju od koje je vrste plastike izrađena boca, posuda ili folija, a posebno su važni kod ponovne upotrebe i zagrijavanja hrane.
Većina ljudi rijetko okrene dno plastične boce ili posude, iako se upravo ondje nalazi oznaka koja može biti korisna u svakodnevnoj upotrebi. Riječ je o brojevima od 1 do 7, najčešće smještenima unutar trokuta sa strelicama.
Ti brojevi označavaju vrstu plastične smole od koje je ambalaža izrađena. Niži broj ne znači automatski bolju kvalitetu, nego drukčiji kemijski sastav, a svaka oznaka ima svoja pravila upotrebe.
Što znače brojevi na ambalaži?
Sustav oznaka od 1 do 7 koristi se za razlikovanje vrsta plastike. Neke se smatraju pouzdanijima za kontakt s hranom, dok se s drugima preporučuje oprez, osobito kod zagrijavanja, masne hrane ili dugotrajnog čuvanja pića i namirnica.
Oznake od 1 do 3: Oprez kod ponovne upotrebe
Broj 1 (PET ili PETE) najčešće se nalazi na bocama vode i sokova. Takva ambalaža namijenjena je jednokratnoj upotrebi. Ako se boca ostavi na suncu, primjerice u automobilu, pa se ponovno puni, povećava se rizik od prelaska antimona i acetaldehida u vodu.
Broj 2 (HDPE) smatra se jednom od pouzdanijih vrsta plastike. Koristi se za ambalažu deterdženata, mlijeka i jogurta.
Broj 3 (PVC) problematičniji je jer može sadržavati ftalate. Preporučuje se izbjegavati ga za hranu, osobito masnu i toplu.
Sredina liste: Gdje se kriju najveće zamke
Broj 4 (LDPE) označava fleksibilnu plastiku koja se koristi za vrećice i folije. Smatra se solidno sigurnom.
Broj 5 (PP, polipropilen) često se navodi kao najbolji izbor za topla jela i mikrovalnu pećnicu, ali samo ako proizvođač to jasno navede. Posude za jogurt, dječje bočice i kutije za užinu često nose upravo ovu oznaku.
Broj 6 (PS, polistiren) odnosi se na materijal koji se koristi za jednokratne čaše za kavu, tacne za meso i sličnu ambalažu. Pri kontaktu s vrućim ili masnim sadržajem može otpuštati stiren, koji se povezuje s neurološkim tegobama.
Broj 7 i oznaka “ostalo”
Broj 7 zbirna je kategorija. U nju spadaju polikarbonati koji mogu sadržavati bisfenol A (BPA), ali i moderne biorazgradive plastike.
Bez detaljne deklaracije teško je znati što točno držite u ruci. Oznaka “BPA free” dobar je znak, ali nije jamstvo da proizvod ne sadrži druge bisfenole, poput BPS-a.
Više o utjecaju bisfenola na hormonalni sustav može se pronaći u radu objavljenom u časopisu Environmental Health Perspectives, koji se bavi izloženošću BPA-u i endokrinim poremećajima.
Jesu li svi reciklažni brojevi sigurni za hranu?
Nisu svi brojevi jednako prikladni za kontakt s hranom. Najsigurnijima se najčešće smatraju oznake 2, 4 i 5.
S druge strane, brojevi 3, 6 i 7 nose veći rizik od migracije kemikalija, osobito pri zagrijavanju, kontaktu s masnoćom ili dugotrajnom stajanju hrane i pića u ambalaži, piše Krstarica.
Kako čitati oznake na plastičnoj ambalaži?
- Bocu vode s oznakom 1 nemojte puniti više puta i ne ostavljajte je na suncu.
- Za podgrijavanje u mikrovalnoj birajte samo posude s oznakom 5 i natpisom “microwave safe”.
- Masnu i toplu hranu ne držite u plastici s oznakama 3, 6 ili 7.
- Za dječje bočice i posude tražite jasnu oznaku da ne sadrže bisfenol.
- Ogrebane i zamućene plastične posude bacite jer mogu pojačano otpuštati čestice.
(www.jabuka.tv | Foto: Krstarica)
